Θέατρο - Οι Λέξεις των Άλλων (2025)

"Οι Λέξεις των Άλλων" του Μάνου Θηραίου, σκηνοθεσία: Θοδωρής Βουρνάς, πρωταγωνιστούν: Χρίστος Γεωργίου, Βλάσης Πασιούδης.

Γράφει ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης

Το θέατρο του ΚΕΙΜΕΝΟΥ και των ΗΘΟΠΟΙΩΝ.

Κι ο ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ που σέβεται και τα δύο και παίρνει τη διάκριση που του αναλογεί.

Ως εργοκεντρικός, δεν θα πω το «Εγεννήθη ημίν» για τον πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα ΜΑΝΟ ΘΗΡΑΙΟ, μα θα πάω απευθείας στο πόνημα και στην αξία του πονήματος διότι το έργο κάνει το συγγραφέα, η σκηνοθεσία κάνει το σκηνοθέτη, η ηθοποιία κάνει τον ηθοποιό.

Κι επειδή ο Μάνος είναι φίλος και δεν έχω κανένα λόγο να το κρύψω, θα κατέληγε ύποπτο το περί προσώπου εγκώμιον. Θα γράψω λοιπόν για το έργο κι εσείς που θα δείτε την παράσταση, θα καταλάβετε...

Είναι έργο, λιτό, προσεκτικό και τελικά βαθύ. Δυο πρόσωπα, σε ένα διαμέρισμα, κάπου της περιοχής Πατησίων, όπου πολύ διακριτικά θα αρχίσει να βγαίνει σιγά σιγά και το βίωμα για την περιοχή και τις εξελίξεις της μέσα στο χρόνο. Η κουλτούρα των Πατησίων είναι ένα ξεχωριστό κεφάλαιο  της αθηναϊκής ζωής, πνευματικής και κοινωνικής.

Σε ένα διαμέρισμα, σε ένα πολύ λιτό σκηνικό χώρο, το τραπέζι, δυο καρέκλες κι οι ηθοποιοί, αυτό είναι το θέατρό μου, που έλεγε κι ένας μεγάλος, θα συναντηθούν δυο άνθρωποι. Ο ντελιβεράς που μεταφέρει την παραγγελία κι ο παραγγελιοδότης. Μόνο που βρέχει. Καλοκαιρινή μπόρα, νυχτερινή. Κι ο ντελιβεράς έχει γίνει παπί. Κι ο πελάτης του προτείνει να  καθίσει και να περιμένει να κοπάσει, μια και δεν έχει και κράνος. Κι αντιλαμβάνεται ο πελάτης ότι ο ντελιβεράς κοιτά συνέχεια, με μια έκφραση ανησυχίας,  προς το παράθυρο. Κι αντιλαμβάνεται ότι δεν κοιτά μόνο για τη βροχή.

Λοιπόν δεν θα σας πω τίποτε άλλο για την υπόθεση. Θα σας πω μόνο το εξής και θεωρώ ότι σας τα λέω όλα όσα χρειάζεστε ως κίνητρο για να πάτε στην παράσταση. Διότι με αυτή την αφορμή θα αρχίσουν να ξετυλίγονται κουβάρια. Πρώτα τα προφανή. Στη συνέχεια η περιπλοκή επί των προφανών. Η περιπλοκή όμως μοιραία οδηγεί τον κάθε χαρακτήρα να σκάψει στο μεδούλι του. Και το έργο το κάνει με ένα τρόπο ώστε το σκάψιμο να είναι περισσότερο για τον θεατή, για να καταλάβει σιγά σιγά τους δυο ανθρώπους, και φυσικά είναι κι ένα δικό τους σκάψιμο, των ηρώων εννοώ, όχι για πράγματα που κρύβουν αλλά για πράγματα που δεν φανερώνουν. Σε αυτό το λεπτό σημείο της διαφοράς των δυο εννοιών, παίζεται όλη η ισορροπία του έργου. Οι σταδιακές αποκαλύψεις γίνονται με εξέλιξη υπόθεσης. Όχι με μακροσκελείς μονολόγους. Αντιθέτως, το έργο είναι αποκλειστικά έργο διαλόγων και μάλιστα κοφτών και συντεταγμένων.

Και καθώς σκάβουν, πάλι σιγά σιγά αποκαλύπτουν πράγματα, και τα πράγματα που αποκαλύπτουν φέρνουν κι άλλα πράγματα, κι αυτά που έρχονται δείχνουν ότι κάλυπταν κάποια άλλα πράγματα, και πάμε στου Σεφέρη τη θάλασσα που την περάσαμε και φέρνει την άλλη θάλασσα… Μέχρι που καταλήγει στην κορύφωση, για την οποία κλιμακώνεται σταδιακά το έργο και το ίδιο εξελικτικά φτάνει σε μια απρόσμενη κορύφωση, τόσο απρόσμενη όσο κι οι ζωές των δυο αυτών ανθρώπων κι όσα έχουν ζήσει. Όλα έχουν συμβεί, πριν ξεκινήσει το έργο. Το έργο δεν κάνει τίποτε άλλο από το να τα φανερώσει. Ο τρόπος είναι περίτεχνος. Και δείχνει πως ο συγγραφέας που όλα αυτά τα χρόνια παρακολουθεί θέατρο και σινεμά, πριν αποφασίσει να γράψει το δικό του έργο, έχει μελετήσει, αφομοιώσει και διδαχτεί. Ξέρει να αποφύγει παγίδες, ξέρει να πλάσει άτομα με σταθερή κοινωνική αναφορά, τόσο των προσώπων όσο και του περιβάλλοντος, όχι μόνο του ατομικού περιβάλλοντος του καθενός αλλά και του περίγυρου που δεν τον βλέπουμε αλλά τον αισθανόμαστε να είναι υπαρκτός ως πνεύμα πάνω στη Σκηνή, να νοιώθουμε τις γειτονιές, τα σουβλατζίδικα, τα σινεμά και να τα βλέπουμε να γίνονται θεατρικός λόγος κι ο λόγος αυτός να καταλήγει στη θεατρική πράξη.

Δυο ηθοποιοί, δυο διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες, για να δώσουν ζωή στις εκ διαμέτρου αντίθετες προσωπικότητες που ερμηνεύουν και να φτιάξουν χημεία μεταξύ τους... Αυτό που επικαλούμαι συχνά σε κριτικές διότι το είχα διδαχτεί στην Αμερική σε μαθήματα ηθοποιίας προς Σκηνοθέτες, οι ηθοποιοί πρέπει να ακούν ο ένας τον άλλον ώστε να παίζει ο ένας πάνω στη συνθήκη του άλλου κι έτσι λίγο-λίγο, να πετούν τα περιττά και να κρατούν τα ουσιώδη... κι ο σκηνοθέτης να μην έρχεται με έτοιμη τη λεγόμενη «σκηνοθεσία του αποτελέσματος» αλλά να παρακολουθεί, να προβάλει και να υποδαυλίζει τη μεταξύ των ηθοποιών συνεννόηση...

Αυτό ακριβώς έκανε ο ΘΟΔΩΡHΣ BΟΥΡΝΑΣ της παράστασης, και μόνο λίγο δεν το λες.

Κι έρχομαι στους ηθοποιούς. Οι οποίοι παίζουν ο καθένας τη διαφορετικότητά του, αυτή που του υπαγορεύει ο χαρακτήρας του. Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, που παίζει τον πελάτη, πρέπει να είναι λίγο πιο εξεζητημένος καθώς ανιχνεύει αλλά και κουβαλά και μια αστική φθορά και πρέπει όλα αυτά να τα κάνει σασπένς του ρόλου για να βοηθήσει και το σασπένς της ίδιας της ιστορίας.

Ο ντελιβεράς, ο ΒΛΑΣΗΣ ΠΑΣΙΟΥΔΗΣ, καταρχάς, οφείλει στον εαυτό του να κάνει ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ σινεμά. Άλλωστε, το έχει αντιληφθεί κι ο σκηνοθέτης και αρχίζει και τελειώνει την παράσταση με τον Πασιούδη φιλμαρισμένο  και σε πλάνα κοντινά. Κι αυτό όλο βεβαίως και γίνεται διότι ο ηθοποιός έχει μια αλήθεια τρομακτική, μια αμεσότητα πολύτιμη, μια λιτότητα από εκείνες που χρειάζονται αυτοί οι ρόλοι και συγχρόνως έχει εκφραστικότητα, έχει πάθος, έχει ορμή. Έχει τη σεξουαλικότητα που απαιτεί ο ρόλος διότι  το ίδιο το έργο τον θέλει ημίγυμνο λόγω βροχής μέχρι να στεγνώσει κι αυτό είναι ένα στοιχείο που θα πυροδοτήσει το ξεκίνημα της επικοινωνίας των δυο ανδρών. Εκείνο που εκτίμησα ξεχωριστά στον Πασιούδη, μαζί με όλα τα άλλα, είναι ότι δεν εμφάνισε σώμα γυμναστηρίου παρά σώμα ανθρώπου που κάνει αυτή τη δουλειά και πίνει και τις μπύρες του.

Θέλω να πω ότι εκεί μέσα, τέσσερις άνθρωποι, ο συγγραφέας, οι δυο ηθοποιοί κι ο σκηνοθέτης που κάνει και τους φωτισμούς, έχουν νιώσει ο ένας τον άλλον και δουλεύουν ο ένας για τον άλλο και με βάση τον άλλο ξεκινώντας ή καταλήγοντας στους εαυτούς τους. Διότι έχουν νιώσει το ΕΡΓΟ.

Άβατον

Ευπατριδών 3, Γκάζι

Παραστάσεις: Δευτέρα στις 21:00

Για περισσότερες κριτικές ταινιών, θεατρικών παραστάσεων, τηλεοπτικών σειρών και παρουσιάσεις κινηματογραφικών αιθουσών, ακολουθήστε μας στο Instagram.