Θέατρο - Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν (2025)
"Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν" του Ερρίκου Ίψεν, μετάφραση: Θίασος Λεπτουργείο, σκηνοθεσία: Βαλεντίνη Λουρμπά, πρωταγωνιστούν: Βασίλης Ασημάκης, Χρίστος Γεωργίου, Μαρία Δημητριάδου, Βαρβάρα Κυρίτση, Λήδα Χατζηδημητρίου, Μάνος Χατζηγεωργίου.
Η επιστροφή του υιού Έρχαρτ Μπόρκμαν στην εξοχική οικογενειακή κατοικία, πυροδοτεί ξανά το πάθος της μητέρας του για εκδίκηση, καθώς θεωρεί ότι θα τον χρησιμοποιήσει ως όπλο για να αναστήσει ξανά την οικογένειά της, που διαλύθηκε μετά τη χρεωκοπία και το οικονομικό σκάνδαλο που προκάλεσε ο σύζυγός της, Τζων Γαβριήλ. Πεπεισμένη πως έχει τη δύναμη να υλοποιήσει το σχέδιό της, η Γκούνχιλντ έρχεται αντιμέτωπη με τη δίδυμη αδελφή της, την Έλλα που έχει κι εκείνη τα δικά της σχέδια για το μέλλον, αλλά και με τον ίδιο της τον γιο, ο οποίος με τη σειρά του δεν δείχνει το ίδιο πρόθυμος να αποδεχτεί τη χειραγώγηση της μητέρας του.
Κλασικότροπη και με απόλυτο σεβασμό στο πρωτότυπο παράσταση που μου άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις, η κατά Βαλεντίνης Λουρμπά εκδοχή του αγαπημένου "Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν" αποδεικνύει τα αυτονόητα: πρώτον, πως ο Ίψεν παραμένει συγκλονιστικά διαχρονικός και δεύτερον και κυριότερον, πως δε χρειάζεται να κρεμάσεις τους ηθοποιούς σου ανάποδα με σκοπό να εκμοντερνίσεις με το ζόρι έναν κλασικό, πείθοντάς μας πως κάνεις τέχνη. Όταν το κείμενο είναι παρόν και ολοζώντανο, δεν έχεις παρά να αφεθείς στη δύναμη που εκείνο αποπνέει και στους ηθοποιούς που το ερμηνεύουν -τα υπόλοιπα, κυρίως αν δεν εξυπηρετούν κάποιον συγκεκριμένο σκοπό, είναι απλά αχρείαστα.
Στην περίπτωσή μας, ο "Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν" ζωντανεύει με πάθος και αξιοπρέπεια, θυμίζοντας παλιό, καλό θέατρο σε κεντρική σκηνή των Αθηνών, με βασικά αβαντάζ έναν καλοστημένο θίασο και μια συνολικά φιλόξενη και εντός θέματος ατμόσφαιρα, χάρη στον σκηνικό διάκοσμο της οικίας Μπόρκμαν που μοιάζει με προέκταση του βγαλμένου από άλλη εποχή χώρου του θεάτρου Εκάτη, με αισθητική αντίληψη που εκτείνεται από τους χώρους αναμονής και απλώνεται μέχρι μέσα στην αίθουσα. Τα χαλιά, οι καρέκλες, οι καθρέφτες, οι καναπέδες γίνονται ένα με την εποχή και το αφήγημα του Ίψεν, εξασφαλίζοντας στο πλήρες χημείας επιτελείο ηθοποιών συγκριτικό πλεονέκτημα ταύτισης ρόλων και εποχής. Προς αυτή την κατεύθυνση, η σκηνοθεσία της Βαλεντίνης Λουρμπά που ακολουθεί γνώριμα και εντός πλαισίου μονοπάτια, βυθίζεται στο σύμπαν του συγγραφέα, ταξιδεύοντας στον χρόνο και στον χώρο και μεταφέροντας στη σκηνή όλη την παγωνιά της νορβηγικής εξοχής και της ψυχής των ηρώων της.
Ο Μάνος Χατζηγεωργίου, στιβαρός σε όψη και φωνή, αποδίδει με συναισθηματική λεπτομέρεια και τεχνική ακρίβεια τον "γιο μεταλλωρύχου" Τζων Γαβριήλ, του οποίου την καρδιά δεν κατόρθωσαν να μαλακώσουν ούτε ο έρωτας, ούτε το χρέος -κυριολεκτικό και μεταφορικό- που κλήθηκε να πληρώσει για τις οικονομικές ατασθαλίες του. Βυθισμένος σε μια ζωή δυστυχισμένη, καθώς συνειδητά ξεπούλησε όσα ένιωθε, όσα λαχταρούσε κι όσους τον αγάπησαν, παραμένει δέσμιος μιας φιλάργυρης ματαιοδοξίας, πηγαίνοντας από τη μια φυλακή στην άλλη, μέσα στο ίδιο του το σπίτι αλλά και μέσα στον ίδιο του τον εαυτό. Η Μαρία Δημητριάδου, υπέροχη στον ρόλο της συζύγου του, της Γκούνχιλντ, συρρικνώνεται επί σκηνής από το πάθος για δικαίωση (ή εκδίκηση -ανάλογα πώς το βλέπει κανείς), εκφέροντας λόγια για την αγάπη μιας μητέρας προς τον γιο της, που όμως έχουν αποστραγγιστεί από κάθε συναίσθημα, άνυδρη κι ίδια από αγάπη, ζήλεια και απόρριψη. Στον αντίποδα της σκληρής και άτεγκτης Γκούνχιλντ, στέκει η μοιραία, προδομένη και γεμάτη από -υστερόβουλη, κακά τα ψέματα- μεγαλοψυχία Έλλα, η δίδυμη αδελφή της που χάθηκε στη σκιά των επιλογών όλων όσοι βρέθηκαν κοντά της, έτσι όπως την υποδύεται με έναν βουβό λυγμό η Βαρβάρα Κυρίτση.
Βγαλμένος, λες, από τις βωβές ταινίες του Χόλυγουντ ο Έρχαρτ Μπόρκμαν του Βασίλη Ασημάκη, κυριαρχεί με παράστημα, φωνή και βλέμμα, αμήχανο αγόρι στο σώμα ενός νεαρού άντρα που διεκδικεί φως, χαρά και έρωτα, γυρίζοντας την πλάτη στο σκοτάδι, την ίδια στιγμή που η Λήδα Χατζηδημητρίου (Φάννυ Γουίλτον) του υπόσχεται ταξίδι στο χρώμα και ανείπωτες, ανέμελες ηδονές, με ύφος στοργικό προς εκείνον και φαινομενικό σεβασμό προς τη μητέρα του, κάτω από το οποίο όμως κρύβει χλεύη και απρεπή, για την εποχή και την τάξη τους, δυναμισμό. Η ίδια υποδύεται σε διαφορετικό τόνο και ερμηνευτική ρότα τη Φρίντα, αθώο θύμα της χειριστικής διαπλοκής των άλλων, κόρη του Βίλχελμ Φόλνταλ, συμβολαιογράφου και μοναδικού φίλου του Τζων Γαβριήλ Μπόρκμαν, τον οποίο διαχειρίζεται μαστόρικα και με λεπτές ερμηνευτικές αποχρώσεις ο Χρίστος Γεωργίου, εξερευνώντας με σαφήνεια και επίγνωση τη γεμάτη αφέλεια αθωότητα του χαρακτήρα, μπολιάζοντάς τον (ειδικά στην εξαιρετική του εμφάνιση στην τέταρτη πράξη) με πληθώρα πτυχών συναισθήματος σε έκφραση και ύφος.
Για περισσότερες κριτικές ταινιών, θεατρικών παραστάσεων, τηλεοπτικών σειρών και παρουσιάσεις κινηματογραφικών αιθουσών, ακολουθήστε μας στο Instagram.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου