Vaghe stelle dell'Orsa... (1965) (Α/Μ)

Ελληνικός τίτλος: Τα μακρινά αστέρια της Άρκτου

Δραματική ταινία της Vides σε σκηνοθεσία Λουκίνο Βισκόντι, με τους Κλαούντια Καρντινάλε, Ζαν Σορέλ, Μάικλ Κραιγκ, Ρένζο Ρίτσι, Μαρί Μπελ.

Η Σάντρα επιστρέφει στο πατρικό της σπίτι στη Βολτέρα της Τοσκάνης, φέρνοντας μαζί της τον αμερικανό σύζυγό της, τον Άντριου. Ο λόγος της επιστροφής της στην ιδιαίτερη πατρίδα της είναι να παραστεί στην εκδήλωση που πραγματοποιείται προς τιμήν του πατέρα της, που πέθανε στο στρατόπεδο του Άουσβιτς, όμως η εμφάνιση του αδελφού της, του Τζιάννι, κάνει τον άντρα της να υποψιαστεί πως κάτι επιπλέον την καλεί εκεί, στο παρελθόν.

Θα μπορούσε κανείς εύκολα να διαβάσει την ταινία ως επαναδιατύπωση της τραγωδίας της Ηλέκτρας, καθώς ο Βισκόντι στη δομή της ιστορίας, της οποίας συνυπογράφει και το σενάριο παρέα με τον Σούσο Τσέκι Ντ'Αμίκο και τον Ενρίκο Μεντιόλι, δείχνει να βυθίζεται σε διαδρομές κρυφού πάθους, προδοσίας και εκδίκησης. Σε απόλυτη συνάρτηση με την εξαιρετική και υποβλητική ασπρόμαυρη φωτογραφία του Αρμάντο Νανούτσι, η γραφική Βολτέρα μεταμορφώνεται σε τόπο μυστηρίου και απόγνωσης, με τα ετρουσκικά τείχη να στέκουν διαλυμένα σαν να προσπαθούν να εμποδίσουν τον χρόνο και το φως να κυλήσουν ανάμεσά τους, την ίδια στιγμή που η Γη υποχωρεί μέσα στον ίδιο της τον εαυτό, σαν τάφος που καλεί τους νεκρούς της ακόμα πιο βαθιά. 

Σε αυτό το τοπίο επιστρέφει η φαινομενικά ανέμελη και νιόπαντρη Σάντρα, με τη συντροφιά του αφελούς συζύγου της, που σαν γνήσιος αμερικανός δεν μπορεί να αποβάλλει την επιφανειακή ματιά του τουρίστα, ο οποίος τα βρίσκει όλα όμορφα και διαφορετικά. Αρκεί να μπει στο κάδρο ο Τζιάννι, ο άτακτος αδελφός της συζύγου του, ώστε η επιφανειακή ομορφιά να δώσει τη θέση της στο μυστήριο και στην υποψία του τραγικού. Σκηνοθεσία και κάμερα δείχνουν απλά να λατρεύουν το τρίγωνο των πρωταγωνιστών, με τον Βισκόντι να επιλέγει σταθερά διαφορετική κινηματογράφηση για κάθε έναν από τους τρεις: κοντινά σαν χάδι για την Κλαούντια Καρντινάλε που εμφανίζεται σαν άφτιαχτη παιδούλα, αποστασιοποιημένα στιβαρές λήψεις για τον "σύζυγό" Μάικλ Κραιγκ -τον οποίο, όπως διαβάζουμε στους τίτλους παραχώρησε η Columbia Pictures- και ηδονοβλεπτικά, μακρόσυρτα πλάνα για τον Ζαν Σορέλ, τον άτακτο και τραγικά ερωτευμένο αδελφό που σπαράζει μέσα στον ναρκισσιστικό του ιδεασμό. Καθώς οι τοίχοι του πύργου της Τοσκάνης δείχνουν να πιέζουν ασφυκτικά τους τρεις πρωταγωνιστές, με το παρελθόν να διεκδικεί τη δική του κραυγή στο σήμερα, η ταινία βυθίζεται όλο και περισσότερο στον απαγορευμένο έρωτα και στο ψυχικό άλγος αυτών που γνωρίζουν αλλά και αυτών που δεν τολμούν να το παραδεχτούν. Έχει φευγαλέες εικόνες ανείπωτης ομορφιάς, έναν διάχυτο αλλά συγκαλυμμένο ερωτισμό και μια τρομακτική ικανότητα να αναδεικνύει συναίσθημα και καταστάσεις μέσα από την εικόνα του και μόνο. Χρυσός Λέοντας στη Βενετία.

Για περισσότερες κριτικές ταινιών, θεατρικών παραστάσεων, τηλεοπτικών σειρών και παρουσιάσεις κινηματογραφικών αιθουσών, ακολουθήστε το Cinemano στο Instagram.