It (2017)

Ελληνικός τίτλος: Το αυτό

Ταινία τρόμου των Warner/New Line, σε σκηνοθεσία Άντυ Μουσκιέτι, με τους Τζαίντεν Λίμπερερ, Τζέρεμυ Ρέυ Ταίυλορ, Σοφία Λίλις, Φιν Γούλφχαρντ, Τσόζεν Τζέηκομπς, Τζακ Ντύλαν Γκρέηζερ, Γουάιατ Όλεφ, Μπιλ Σκάρσγκάαρντ. 

Στην επαρχιακή πόλη του Ντέρρυ του Μέην, το καλοκαίρι του 1989, πολλά παράξενα πράγματα συμβαίνουν. Όχι μόνο εξαφανίζονται παιδιά, αλλά αποκτούν φυσική υπόσταση και οι μύχιοι φόβοι του καθενός, όλα ενορχηστρωμένα κατά πως φαίνεται από τον δαιμονικό κλόουν Πέννυγουάιζ. Με το σχολείο να έχει κλείσει μόλις για τις καλοκαιρινές διακοπές, μια παρέα παιδιών -όχι τα πιο δημοφιλή, το ακριβώς αντίθετο μάλιστα- περνούν μαζί τις ημέρες τους, έχοντας να αντιμετωπίσουν τον μαζικό τρόμο που εξαπολύεται, παράλληλα με τους προσωπικούς τους δαίμονες. 

Το συλλογικό κακό που τρέφεται από τον φόβο αναπαριστάται έξοχα στην ταινία που στηρίζεται σε ένα από τα καλύτερα και πιο τρομακτικά βιβλία του Στήβεν Κινγκ. Είναι πραγματικά αξιοπερίεργο, από την άλλη το πώς η τόσο κινηματογραφική γραφή του συγγραφέα έχει πολλάκις αποτύχει στο σινεμά ή στην τηλεόραση. Μολονότι τα βιβλία του είναι ουσιαστικά έτοιμα σενάρια, η διασκευή τους σπάνια έχει κατορθώσει να αποδώσει το κλίμα με επιτυχία. Το δε "It" είναι τόσο "έτοιμο" σενάριο που έχει κομμένο και ραμμένο και ένα εξαιρετικό  ντεκουπάζ, με τη δράση να λαμβάνει χώρα ταυτόχρονα στην παιδική ηλικία των ηρώων το 1989 και στο σήμερα. Δεν σας κρύβω πως όταν έμαθα ότι η ταινία ουσιαστικά ακυρώνει αυτό το "ντεκουπάζ" του συγγραφέα και θα περιλαμβάνει δύο μέρη -ένα για το τότε και ένα για το σήμερα- απογοητεύτηκα, καθώς η δύναμη του βιβλίου συνίσταται σε αυτήν ακριβώς την παράλληλη δράση, όταν οι ενήλικοι ήρωες του σήμερα έχουν να αντιμετωπίσουν Αυτό το κακό που τους χάραξε την παιδική τους ηλικία, επειδή ακριβώς είχαν ξεχάσει αυτό που τους έδωσε τη δύναμη να το νικήσουν τότε (προφανώς και δεν μπορώ να πω λεπτομέρειες). Αντιλαμβάνομαι ότι το βιβλίο είναι ογκώδες για να "χωρέσει" σε μία ταινία, αλλά και πάλι η ιδέα των δύο κινηματογραφικών "τόμων" με χάλαγε. 

Έλα, όμως που η ταινία δεν με χάλασε καθόλου, το αντίθετο μάλιστα: είναι ευφυέστατη. Από τη μια το σενάριο αποδίδει τα μάλα την ατμόσφαιρα του βιβλίου και από την άλλη αυτός ο Άντυ Μουσκιέτι (ο οποίος έχει υπογράψει μόνο το συμπαθές μεν αλλά σύνηθες "Mama" του 2013) έχει κάνει εξαιρετική δουλειά στη σκηνοθεσία. Για να ξεκινήσουμε από τα εύκολα (λέμε τώρα), η αναπαράσταση της εποχής δεν αποτυπώνεται μόνο στον σκηνικό διάκοσμο και τα κουστούμια, αλλά και στο ύφος της κινηματογράφησης. Η όψη και το άκουσμα του φιλμ παραπέμπουν σαφώς σε ταινίες των '90s, με όλη αυτή την "αφέλεια" με την οποία μας αποκάλυπταν τον κόσμο τους, χωρίς ίχνος επιτήδευσης και δηθενιάς. Οι ερμηνείες του άριστα επιλεγμένου καστ παραπέμπουν (σε ύφος, όχι σε ποιότητα) σε αντίστοιχες τύπου "Goonies" ή "Gremlins" ή ακόμα και σε άλλες σχολικές/εφηβικές κομεντί, ενώ είναι εμφανής η επιρροή που άσκησε στον σκηνοθέτη το "Στάσου πλάι μου", επίσης από βιβλίο του Στήβεν Κινγκ. Όσο η ταινία κυλάει, τόσο πιο πολύ νομίζεις αυτό ακριβώς: πως βλέπεις ένα "Στάσου πλάι μου" με τέρατα και αίμα. Πολύ αίμα. 

Οι δόσεις τρόμου είναι προσεκτικά μελετημένες, δεν γίνονται ποτέ υπερβολικές (οι δόσεις, όχι ο τρόμος) και τελούν σε απόλυτη ισορροπία με την ιστορία που κουβαλάει τα δικά της μηνύματα. Το τέλος της αθωότητας των παιδιών αυτών (που σηματοδοτείται και από την πρώτη περίοδο της ηρωίδας -άλλη αναφορά στο αίμα αυτή) συνάδει και με την κατά μέτωπο αντιμετώπιση Αυτού του κακού που ενδύεται τη μορφή της πιο -υποτιθέμενα- χαρωπής για τα παιδιά φιγούρας, ενός κλόουν που προσφέρει μπαλόνια. Τίποτα πια δεν είναι όπως ήταν, οι μάσκες πέφτουν (και όχι μόνο του κλόουν) και το κακό απαιτεί να αντιμετωπίσουμε τους φόβους μας. 

Τα παιδιά που πρωταγωνιστούν είναι όλα τους εξαιρετικά, με ερμηνείες ουσιαστικές που πλάθουν ολοκληρωμένους μεμονωμένους χαρακτήρες από τη μια, ενώ από την άλλη γίνονται οικουμενικό σημείο αναφοράς. Έξοχος είναι ο Μπιλ Σκάρσγκάαρντ, κρυμμένος κάτω από το μακιγιάζ του κλόουν, που με τις κινήσεις του (ή την ακινησία του), τη φωνή του και τις εκφράσεις αποτελεί την προσωποποίηση Αυτού του κακού, ακόμα κι όταν δεν συνδράμουν τα άρτια ψηφιακά εφφέ. Η φωτογραφία του Τσουνγκ-Χουν Τσουνγκ (διευθυντής φωτογραφίας και στην "Υπηρέτρια") ενστερνίζεται την παιδική αθωότητα με το σκότος, παρέα με τη μουσική του Μπέντζαμιν Γουώλφις με αυτά τα ευφυή "γυρίσματα" που μετατρέπουν τις ανώδυνες μελωδίες του σε αρρωστημένο εφιάλτη. Εξαιρετική η δουλειά που έχει γίνει στη μίξη του ήχου, με το Dolby Atmos να λαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στη δράση, όχι γιατί κάνει crash test στα ηχεία της αίθουσας, αλλά γιατί δημιουργεί ζωντανά ακούσματα που σε κυκλώνουν, με λεπτομέρειες που δίνουν βάθος και συμπληρώνουν αόρατα στην εικόνα.

Το κακό Αυτό βρίσκεται παντού και κυρίως μέσα μας. Το ζήτημα είναι να το εντοπίσουμε, να το απογυμνώσουμε και να το χτυπήσουμε στη ρίζα του, στραγγίζοντας κάθε απόθεμα αγάπης. Εύχομαι ολόψυχα, ο δεύτερος "τόμος" της ταινίας, προγραμματισμένος για το 2019, να κρατήσει τα υψηλά στάνταρ του πρώτου και να πάει την ιστορία ακόμα πιο μακριά.